Madinah: Panduan Bandar Kedua Paling Suci dalam Islam
Sejarah, kepentingan agama, geografi dan maklumat praktikal untuk pelawat
Madinah ialah bandar kedua paling suci dalam Islam, selepas Makkah. Di sinilah Nabi Muhammad SAW berhijrah pada tahun 622 M, di sinilah baginda dimakamkan, dan di sinilah Masjid Nabawi terletak. Bandar ini terletak di rantau Hijaz, Arab Saudi bahagian barat, kira-kira 340–400 km utara Makkah, dan menjadi persinggahan biasa bagi jemaah yang menunaikan haji atau umrah, serta destinasi ziarah — kunjungan yang bersifat sunat, bukan wajib.
Lokasi Madinah
Madinah terletak di rantau Hijaz, Arab Saudi bahagian barat, pada ketinggian kira-kira 620 m, dengan Gunung Uhud — puncak tertinggi berhampiran, kira-kira 1,077 m — kelihatan tepat di utara bandar. Ia dihubungkan dengan Makkah dan Jeddah melalui kereta api laju Haramain, yang meliputi laluan Madinah–Makkah dalam masa kurang tiga jam.
| Fakta ringkas | |
|---|---|
| Wilayah | Wilayah Madinah, Hijaz, Arab Saudi |
| Ketinggian | ≈ 620 m di atas paras laut |
| Jarak dari Makkah | ≈ 340–400 km melalui jalan darat; kurang 3 jam dengan kereta api laju Haramain |
| Lapangan terbang terdekat | Lapangan Terbang Antarabangsa Putera Mohammad bin Abdulaziz |
| Mercu tanda berhampiran yang terkenal | Gunung Uhud (≈ 1,077 m), tepat di utara bandar |
Mengapa Madinah penting
Madinah menduduki kedudukan penting dalam sejarah Islam sebagai bandar yang menjadi destinasi hijrah Nabi Muhammad SAW dari Makkah pada tahun 622 M — peristiwa yang dikenali sebagai Hijrah, yang menandakan permulaan tahun pertama kalendar Islam. Dipercayai bahawa sebaik tiba, baginda menetapkan Piagam Madinah, satu perjanjian yang mengawal hubungan antara pelbagai komuniti bandar tersebut. Masjid Nabawi, yang diasaskan baginda, mengandungi makam baginda, itulah sebabnya ramai umat Islam melakukan ziarah — kunjungan penuh penghormatan ke masjid tersebut — semasa berada di rantau itu; ziarah merupakan amalan keagamaan dan penghormatan peribadi, bukan salah satu rukun wajib haji atau umrah.
Sejarah ringkas Madinah
Sebelum Islam, petempatan ini dikenali sebagai Yathrib dan telah didiami sekurang-kurangnya sejak abad ke-9 SM, dari semasa ke semasa menjadi tempat tinggal puak Yahudi serta puak Arab Aws dan Khazraj. Selepas Hijrah pada tahun 622 M, bandar ini menjadi ibu negeri komuniti Islam awal dan, kemudiannya, Khilafah Rasyidin, sehingga Khalifah Ali memindahkan ibu negeri ke Kufah. Dua peperangan penting pada zaman awal, Peperangan Uhud (625 M) dan Peperangan Khandaq (627 M), berlaku berhampiran bandar ini. Kuasa politik kemudiannya beralih melalui pemerintahan Umayyah, Abbasiyah, Mamluk dan Uthmaniyah, sebelum Madinah berada di bawah kawalan Saudi pada Disember 1925. Seperti mana-mana ringkasan sejarah, angka daripada sumber tunggal harus dianggap anggaran melainkan disahkan oleh sumber rasmi semasa.
| Tempoh | Peristiwa |
|---|---|
| Zaman pra-Islam | Dikenali sebagai Yathrib; didiami sekurang-kurangnya sejak abad ke-9 SM oleh puak Yahudi dan Arab. |
| 622 M | Hijrah: Nabi Muhammad SAW dan pengikutnya berhijrah dari Makkah ke Yathrib, yang kemudiannya dikenali sebagai Madinah. |
| 625 M | Peperangan Uhud berlaku berhampiran bandar, di Gunung Uhud. |
| 627 M | Peperangan Khandaq berlaku untuk mempertahankan bandar. |
| 632–661 M | Madinah berfungsi sebagai ibu negeri komuniti Islam awal dan Khilafah Rasyidin. |
| Abad ke-7–20 | Kuasa politik beralih melalui pemerintahan Umayyah, Abbasiyah, Mamluk dan Uthmaniyah. |
| 5 Disember 1925 | Madinah berada di bawah kawalan apa yang kemudiannya menjadi Kerajaan Arab Saudi (1932). |
| 1950-an–kini | Pengembangan besar-besaran Masjid Nabawi secara berterusan untuk menampung bilangan pelawat yang semakin meningkat. |
Ke Madinah dan bergerak di dalamnya
Madinah dilayani oleh Lapangan Terbang Antarabangsa Putera Mohammad bin Abdulaziz, dan oleh kereta api laju Haramain, yang menghubungkannya dengan Jeddah dan Makkah. Di dalam bandar, teksi, aplikasi tempahan perjalanan dan bas ulang-alik memberi perkhidmatan kepada hotel dan kawasan sekitar masjid.
Akses pelawat: perbezaan Madinah daripada Makkah
Berbeza dengan Makkah, bandar Madinah secara keseluruhan terbuka kepada bukan Islam — hotel, restoran, kawasan membeli-belah, muzium dan banyak tapak budayanya boleh dilawati oleh sesiapa sahaja. Yang kekal terhad kepada umat Islam ialah zon teras Haram tepat di sekeliling Masjid Nabawi itu sendiri; bukan Islam tidak dibenarkan memasuki masjid atau kawasan dalamannya, walaupun sempadannya ditanda pada peta dan papan tanda di bandar. Perbezaan ini — bandar terbuka, kawasan masjid terhad — berbeza daripada Makkah, di mana seluruh bandar tertutup kepada bukan Islam, dan pelancong tidak seharusnya menganggap kedua-dua peraturan itu sama.
Soalan lazim
Bolehkah bukan Islam melawat Madinah?
Boleh, dengan had tertentu. Bukan Islam boleh melawat bandar Madinah itu sendiri, termasuk hotel, kedai dan banyak tapak budayanya. Yang terhad ialah zon Haram tepat di sekeliling Masjid Nabawi — bukan Islam tidak dibenarkan masuk ke dalam masjid atau kawasan dalamannya. Ini berbeza daripada Makkah, di mana seluruh bandar tertutup kepada bukan Islam.
Apakah ziarah, dan adakah ia wajib?
Ziarah ialah kunjungan penuh penghormatan ke Masjid Nabawi dan makam Nabi. Ia merupakan amalan keagamaan, bukan salah satu rukun wajib haji atau umrah, dan ramai jemaah memilih untuk menggabungkannya dengan perjalanan mereka tanpa ia menjadi keperluan rasmi bagi mana-mana ibadah tersebut.
Berapa jauhkah Madinah dari Makkah?
Kira-kira 340–400 km melalui jalan darat bergantung laluan, atau kurang tiga jam dengan kereta api laju Haramain.
Apakah lapangan terbang terdekat dengan Madinah?
Lapangan Terbang Antarabangsa Putera Mohammad bin Abdulaziz memberi perkhidmatan terus kepada bandar ini.
Sumber & bacaan lanjut
Kandungan disahkan: 23 September 2026
